Ban chỉ đạo
  • Tiến sỹ Lê Doãn Hợp – Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông Tin Truyền Thông
  • Thượng tướng, Tiến sỹ - Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu – AH LLVT ND, nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
  • Trung tướng Nguyễn Quốc Thước – Nguyên Ủy viên BCHTW Đảng, nguyên Tư lệnh Quân khu 4, nguyên Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội CCB Việt Nam
  • Trung tướng Nguyễn Trung Thu – AHLLVTND, Phó Tổng Tham mưu trưởng QDNDVN, Nguyên Tư lệnh Quân khu 5
  • Đồng chí Đỗ Quý Doãn - Thứ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông
  • Trung tướng Triệu Xuân Hòa – AH LLVT ND, Phó Trưởng ban chỉ đạo Tây Nguyên, nguyên Tư lệnh Quân khu 7
  • Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình – AH LLVT ND, Nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Chính ủy Quân Chủng Hải Quân
  • Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương – Trưởng BLL CCB Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam tại Lào, nguyên Chính ủy kiêm Tư lệnh quân tình nguyện Việt Nam tại Lào, Trưởng BLL của 15 BLL các nhà tù cách mạng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ – TB – XH
Cờ đỏ sao vàng tung bay giữa ban mai trên cung thành nhà Nguyễn (21/8/1945)

Cờ đỏ sao vàng tung bay giữa ban mai trên cung thành nhà Nguyễn (21/8/1945)

Friday, 09/01/2015, 16:14:00 PM
Bước sang năm 1945, phe Đồng minh chiến thắng trên trên khắp các mặt trận từ Âu sang Á. Ngày 2/5/1945: Hồng quân Liên Xô tiến công Berlin. Ngày 6/8/1945: Mỹ ném bom nguyên tử xuống Hiroshima. Sau đó, ngày 9/8, Mỹ ném quả bom nguyên tử thứ hai xuống Nagasaki (Nhật Bản). Ngày 8/8/1945: Liên Xô tuyên chiến với Nhật. Ngày 9/8, quân đội Xô Viết mở màn chiến dịch tổng công kích đạo quân Quan Đông của Nhật ở chiến trường Mông Cổ và Đông Bắc Trung Quốc. Ngày 15/8/1945: Nhật đầu hàng Đồng minh vô điều kiện.

Tình hình thế giới chuyển biến mau lẹ. Phong trào Việt Minh do Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo lên cao. Không khí sôi sục của một cuộc tổng khởi nghĩa đến gần. Từ Bắc chí Nam, mọi người không nói ra lời nhưng đều chung một cảm nhận là: Thời cơ sắp đến cho một sự kiện lớn, tạo nên một bước ngoặt trong lịch sử của dân tộc Việt Nam.

Tôi đang hoạt động bí mật trong một tổ Việt Minh ở trường Thanh niên tiền tuyến của Phan Anh (Chính phủ Trần Trọng Kim). Chúng tôi giữ liên lạc thường xuyên với Tỉnh ủy Thừa Thiên – Huế, trực tiếp là với các đồng chí Tố Hữu, Hoàng Anh, Trần Hữu Dực...

Sáng 20/8/1945, tôi được tin mật, mời đến một điểm hẹn. Đến nơi tôi gặp đồng chí Trần Hữu Dực. Đồng chí Dực giao cho tôi lá cờ to bằng cả một gian nhà và nói: “Tôi giao cho đồng chí lá cờ đỏ sao vàng. Đồng chí có nhiệm vụ treo nó lên Cột cờ Huế trước cửa Ngọ Môn”.

Tôi hỏi: “Xin cho biết bao giờ xong?”.

Đồng chí Dực trả lời: “Nội ngày mai, 21/8”.

Theo tác phong quen thuộc của người lính trẻ, tôi chỉ có một ý nghĩ: Làm thế nào để hoàn thành nhiệm vụ?

Tôi cuộn lá cờ, cho vào một bao tải lớn, buộc chặt vào đuôi xe và rong ruổi về trường Thanh niên tiền tuyến. Không khí thành phố Huế lúc ấy cũng như mọi ngày, từ tinh mơ lúc 6 giờ, ba pháo lệnh phát đi từ Cột cờ, thức tỉnh mọi người dậy để đi làm việc. Trên đường phố, xe đạp, xe kéo nhộn nhịp. Một tốp lính Nhật chừng 30 tên hàng ngũ chỉnh tề đều bước đi về hướng tòa Tòa Khâm. Tên chỉ huy, lưỡi kiếm đeo xệ dài gần sát mặt đất. Tiếng guốc gỗ lẹp kẹp kéo lê dọc vỉa hè đường phố. Trên sông Hương, lác đác một vài thuyền gỗ ngược xuôi. Từ cách xa chừng 40 km, người ta vẫn thấy lá cờ quẻ ly, dân đen hay gọi là cờ ba que, vẫn phấp phới tung bay trước gió. Nó tượng trưng cho triều đại nhà Nguyễn đang trị vì.

Trên đường về, tôi phải dừng xe để nghỉ lấy sức, ăn một bát chè đậu ván, thịt quay cho mát dạ. Đến trường, tôi giấu kín bao tải vào một góc buồng. Hầu hết anh em ở lớp Thanh niên tiền tuyến đều Việt Minh hóa, anh em rất nhạy cảm với phong trào cách mạng. Chúng tôi sống trong tình bạn, tình đồng chí rất thân tình, nên tôi không chút lo sợ.

Gặp đồng chí Lâm Kèn, tổ trưởng tổ Việt Minh, tôi báo cáo lại việc đồng chí Trần Hữu Dực vừa giao. Chúng tôi trao đổi chớp nhoáng kế hoạch, huy động thêm Nguyễn Thế Lương (Cao Pha) để hỗ trợ nhau. Anh cho tôi mượn khẩu súng ngắn bariiet và 6 viên đạn xịt (không nổ). Anh dặn tôi phải hết sức thận trọng, đề phòng phản ứng của Bảo Đại. Ăn mặc phải chỉnh tề, oai vệ.

Sáng 21/8/1945 (2 ngày trước Cách mạng tháng 8 nổ ra ở Huế), Thế Lương và tôi dậy sớm, làm công tác chuẩn bị. Chúng tôi ăn mặc gọn gàng, chững chạc. Bộ kaki vàng mới toanh bóng lộn, dày cộp và bộ ghệt ôm chặt đôi chân, mũ ca lô sừng bò đội đầu, khẩu barillet đeo xệ bên hông. Trông chúng tôi chẳng khác gì hai chàng ngự lâm pháo thủ. Tôi và anh Lương cuộn tròn lá cờ theo chiều ngang, to như một con trăn lớn, buộc chặt và gác lên hai đầu xe đạp. Cứ thế, chúng tôi còng lưng đẩy. Khoảng 9 giờ, chúng tôi đến chân Cột cờ. Tôi bảo anh Thế Lương dừng lại, trông xe và cờ, còn tôi băng băng đi thẳng lên nhà lính gác và bảo vệ.

Kỳ đài Huế nằm giữa thành Ngọ Môn, cách chừng 30m. Nó chiếm một khu vực chừng 4ha. Chân kỳ đài có 3 tầng, cao chừng 17,5m. Ở giữa là cột cờ xây bằng bê tông cốt thép. Chu vi cột phải 2, 3 người mới ôm xuể. Cột cao 29, 52m. Dây kéo cờ là một sợi thừng dài tròn, to bằng cổ tay. Trên đỉnh Cột cờ có một ròng rọc để đỡ đầu dây. Mỗi lần kéo lên, xuống phải dùng sức mạnh của 6 lính vạm vỡ.

 

Thành Ngọ Môn là cổng chính phía nam của Hoàng thành, được xây dựng năm Minh Mạng 14 (1833), trên đài có điện Càn Nguyên, hai bên có hai cửa là Tả Đoan Môn và Hữu Đoan Môn.Ngọ Môn có nghĩa là chiếc cổng xây mặt về hướng Ngọ - hướng nam, hướng mà Dịch học qui định dành cho bậc vua Chúa  Ngọ Môn gần hai phần chính: đài - cổng và lầu Ngũ Phụng

 

Bảo vệ kỳ đài có một tiểu đội 12 người, trang bị 12 khẩu mút-cờ-tông. Chỉ huy là một “thầy đội”. Nhiệm vụ của đội bảo vệ là ngày đêm không cho một “bóng ma” nào xâm nhập kỳ đài và đốt pháo lệnh. Pháo lệnh là những khẩu súng đồng mini, chỉ có một đầu hở. Lính cận vệ hàng ngày cho thuốc súng có một bấc ngòi. Cứ châm vào ngòi là lửa bén, cháy vào thuốc súng, nổ tung, làm bật nút rơm lên trời, tạo lên một tiếng vang lớn chấn động cả bầu trời. Vì lẽ ấy, dân Huế còn tặng thêm một cái tên là “lính pháo đùng”. Cứ 6 giờ sáng, 12 giờ trưa, 6 giờ chiều, mỗi lần 3 phát lệnh bắn ra, báo cho dân kinh đô một nếp sống rất quen thuộc: ngủ dậy, đi làm, giờ trưa đã đến, cơm chiều đến rồi…

Gặp thầy đội chỉ huy, tôi bảo: “Theo lệnh của Ủy ban Khởi nghĩa cách mạng, chúng tôi có nhiệm vụ treo cờ đỏ sao vàng lên Cột cờ. Các anh cho hạ cờ quẻ ly. Các anh phải thi hành, giúp tôi hoàn thành nhiệm vụ”. Trước uy thế của cách mạng, thầy đội không dám có một lời phản ứng: “Dạ, dạ, các ông cứ ra lệnh”. Tôi bảo: “Anh cho 2 lính xuống đường, giúp ông bạn tôi đẩy 2 chiếc xe đạp và cờ lên đây”.

Lệnh được thi hành ngay và 5 phút sau cờ đã có mặt ở chân Cột cờ. Lễ hạ cờ và treo cờ. Sáu lính pháo đùng có súng và thầy đội xếp hàng ngang. Anh lương đứng đầu hàng. Sáu lính đùng sẵn sàng kéo dây. Tôi đứng ngoài hàng, ra lệnh: “Hạ cờ!”

Lá cờ quẻ ly của vua Bảo Đại, triều nhà Nguyễn từ từ được hạ xuống. Tôi ra lệnh tháo cờ quẻ ly và buộc cờ đỏ sao vàng vào dây thừng. Xong đâu đấy, chỉnh đốn hàng ngũ. Tôi hô lớn: “Chào cờ! Chào!”.

Lính pháo đùng bồng súng, còn chúng tôi đưa ngang tay, chào kiểu nhà binh. Cờ đỏ sao vàng được từ từ kéo lên đỉnh cao của Cột cờ. Nhìn theo, lòng tôi rạo rực, máu trong người như sôi lên vì tự hào, phấn khởi, hồi hộp. Trước đây, chỉ cần cầm một lá cờ đỏ búa liềm nhỏ bằng bàn tay ở bất cứ nơi đâu, bọn mật thám, sen đầm, cảnh sát đã lùng sục, bắt bớ, tù đầy. Nay ta “to gan” dám treo lá cờ to bằng cả gian nhà lên cột cờ lớn giữa kinh đô Huế. Cách xa thành phố chừng 40 cây số vẫn trông thấy cờ bay. Nhân dân cả thành phố và vùng xung quanh đều hô vang lên: “Cờ đỏ sao vàng! Cờ đỏ sao vàng!”. “Cách mạng đã về!”. “Dân ta độc lập, tự do rồi!”.

Xong nhiệm vụ, tôi ra lệnh cho lính pháo đùng không được tự ý hạ cờ khi không có lệnh. Anh Lương và tôi lại đủng đỉnh ra về. Lần về không cần phải dắt mà cưỡi xe đàng hoàng. Thỉnh thoảng, chúng tôi quay lại nhìn lá cờ tung bay trước gió, màu đỏ thắm rợp cả bầu trời, cả bầu không khí của cố đô. Một vẻ đẹp mới mẻ chưa từng có. Đẹp vô cùng Tổ quốc Việt Nam ta.

Hai chiếc phi cơ hai thân, sơn màu bạc từ hạm đội 7 bay vào, lượn 3 vòng quanh cột cờ, rồi vẫy cánh như để chào mừng lá cờ độc lập, tự do của Việt Nam, xong chúng lại vút bay ra biển Đông.

Ngày 23/8/1945, cách mạng Tháng 8 bùng nổ ở Huế. Hàng chục vạn đồng bào ở cố đô và vùng nông thôn đổ về. Họ mang theo gậy gộc, giáo mác, tổ chức thành những đoàn biểu tình, tuần hành rầm rộ qua các đường phố. Cờ xí, biểu ngữ kín cả bầu trời. Các công sở đều bị chiếm. Anh em lớp Thanh niên tiền tuyến được phân công đi tước vũ khí của lính khố xanh, khố đỏ, khố vàng, đi bắt những phần tử là đối tượng nguy hiểm cho cách mạng. Có thể nói, trong những buổi ban đầu này, anh em Thanh niên tiền tuyến là chỗ dựa cho Ủy ban khởi nghĩa Thừa Thiên để bảo vệ các cuộc biểu tình hay mít tinh lớn. Tiếp theo là tổ chức lực lượng vũ trang để bảo vệ chính quyền Cách mạng, bảo vệ độc lập, tự do cho đất nước. Một cuộc mít tinh lớn được tổ chức ở sân vận động “xì-tát” Huế. Ủy ban khởi nghĩa Trung Bộ và Thừa Thiên – Huế ra mắt và tuyên bố chính quyền thuộc về tay nhân dân.

Ngày 25/8, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị, nhường lại chính quyền từ nhà vua qua chính quyền Cách mạng. Ngày 31/8, một cuộc mít tinh lớn thứ hai được tổ chức ở trước cửa Ngọ Môn để làm lễ nhận ấn tín của nhà vua và công bố tuyên ngôn thoái vị.

Trên sân cỏ giữa cửa Ngọ Môn và kỳ đài, hàng trăm tổ chức đoàn thể quần chúng được tập trung, hàng ngũ chỉnh tề, cờ xí, biểu ngữ rợp cả bầu trời. Trên cửa Ngọ Môn, hàng trăm đại biểu, quan khách được mời đã có mặt. Trước khi tiến hành cuộc mít tinh, thể theo đề nghị của vua Bảo Đại muốn được thấy lá cờ quẻ ly lần cuối trước khi làm lễ giao ấn tín, Ban tổ chức đã quyết định tạm thời cho hạ cờ đỏ sao vàng một tiếng trước khi tiến hành lễ mít tinh, cho phép treo cờ quẻ ly lần cuối cùng.

Đến đự lễ đọc tuyên ngôn thoái vị và nhận ấn tín của vua Bảo Đại, Chính phủ cách mạng đã cử một đoàn cán bộ thay mặt Chính phủ vào dự. Dẫn đầu đoàn là 2 đồng chí Trần Huy Liệu và Cù Huy Cận. Cuộc mít tinh bắt đầu. Ban tổ chức tuyên bố lý do, giới thiệu vua Bảo Đại, các quan khách, chương trình buổi họp. Những giờ phút long trọng đã diễn ra. Nhà vua được mời đứng trước của Ngọ Môn. Vua Bảo Đại đã trịnh trọng đọc tuyên ngôn thoái vị. Đọc xong, ông đã tự tay nâng khay vàng, trên có ấn tín vàng và thanh bảo kiếm. Đồng chí Trần Huy Liệu thay mặt Chính phủ cách mạng đứng lên nhận những bảo vật đó. Tiếp theo, đồng chí đọc mấy lời hoan nghênh sự thoái vị của nhà vua, công nhận Bảo Đại từ nay là một công dân của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Tiếp theo, Ban tổ chức tuyên bố lễ hạ cờ quẻ ly rồi làm lễ treo cờ đỏ sao vàng. Lần thứ hai, lá cờ đỏ thắm được kéo lên đỉnh cao của Cột cờ, sau 10 ngày đã bay phấp phới trên bầu trời kinh đô Huế.

Tôi đang đứng dự buổi lễ, tự nhiên ông Lãnh, binh đội cận vệ hoàng gia đến bên cạnh tôi và nói: “Hôm nọ, 2 ông hạ cờ nhà vua, treo cờ cách mạng lên cột cờ lớn. Được tin, thi hành nhiệm vụ bảo vệ Hoàng cung, tôi đã cho 120 lính khố vàng nằm rạp dọc thành cửa Ngọ Môn, chĩa súng vào 2 ông. Xin ý kiến Hoàng đế, ngài thét lên, bảo: “Chớ, chớ! Việt Minh đấy! Các ngươi mà nổ súng thì trẫm là người chết trước đó!”. Vì lệnh ấy mà chúng tôi không dám bóp cò. 2 ông không biết gì cả. Hôm ấy mà Hoàng đế ra lệnh bóp cò thì hôm nay 2 ông không còn nữa và chắc chắn hôm nay tôi và vợ con tôi cũng không còn nữa”.

Tôi cười, nói: “Vận nước đã xúi các ông không làm một việc bậy bạ. Tránh được một thảm họa cho cả 2 bên. Bây giờ đất nước đã độc lập, chúng ta là bạn”.

Hơn một nửa thế kỷ đã trôi qua, nhớ lại việc mà anh Thế Lương cùng tôi làm và đã hoàn thành nhiệm vụ một cách trọn vẹn. Tôi cũng không ngờ việc nhỏ ấy đã có một ý nghĩa to lớn: Chấm dứt một triều đại phong kiến với 9 đời vua trị vì 143 năm (1802-1945). Cũng có thể nói là chấm dứt chế độ phong kiến đã đi vào lịch sử dân tộc Việt Nam qua hàng nghìn năm, để thay thế bằng một thể chế chính trị mới tiến bộ của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân.

Đặng Văn Việt

  • Adv01
Bạn có biết?
nghĩa tình đồng đội

TRUNG TÂM HỖ TRỢ NHÂN ĐẠO

ĐC: Số 40 Tổ 3 P. Giang Biên, Long Biên, HN

Điện thoại(84-4) 666 23248 

mail:dungnv@nghiatinhdongdoi.vn

Giám đốc:

Nhạc sỹ Trường Sơn Đào Hữu Thi

--------------------------

QUỸ NGHĨA TÌNH ĐỒNG ĐỘI 

Giám đốc: Nguyễn Văn Dũng

-------------------------

Số TK: 0020135553248 

Tại Sở Giao dịch 

Ngân hàng TMCP Quân đội

Thường trực: 098 555 3248

Danh sách ủng hộ quỹ
  • (25/07/2014)  Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn

    722 Điện Biên Phủ, Phường 22, Q. Bình Thạnh, TP. HCM

    Hỗ trợ Xuất bản Công trình Ký ức người lính 2014

    200.000.000 vnđ (Hai trăm triệu đồng chẵn)

  • (05/08/2014)  Đồng chí Đặng Thanh Hải

    Xóm Chùa, Đoan Bái, Hiệp Hòa, Bắc Giang

    Ủng hộ 3.000.000đ (ba triệu đồng)

  • (25/07/2014)  Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương

    Hỗ trợ 5.000.000đ (Năm triệu đồng)

  • (18/02/2012)  CCB Hoàng Văn Tuyên

    Tổ 1, Quang Trung, TP. Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

    Điện thoại: 

    Đã ủng hộ Chương trình Xuân ấm tình Đồng đội

  • (25/01/2014)  CCB Trần Văn Hóa

    Thị trấn Quán Lào - huyện Yên Định - tỉnh Thanh Hóa

    Số điện thoại: 

    Đã ủng hộ 03 triệu đồng

    (về TK ngân hàng Maritimebank)

  • (04/01/2014)  CCB Nguyễn Thế Văn

    Thôn Nam Hải, xã Hải Bình, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa

    Điện thoại: 0902191248

    Đã ủng hộ số tiền 05 triệu đồng 

    (về tài khoản Ngân hàng Quân đội)

  • (26/02/2012)  CCB Nguyễn Thanh Bình

    Phường Cộng Hòa, Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh

    Điện thoại (đang cập nhật)

    Đã ủng hộ 05 triệu đồng

    (về tài khoản Chương trình "Xuân ấm tình đồng đội")

Doanh nhân
Ngày 15-5, tại Hà Nội, Hội truyền thống Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh ...
  • Liên kết website
    Mạng xã hội