Ban chỉ đạo
  • Tiến sỹ Lê Doãn Hợp – Chủ tịch Hội Truyền thông số Việt Nam, nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Thông Tin Truyền Thông
  • Thượng tướng, Tiến sỹ - Viện sỹ Nguyễn Huy Hiệu – AH LLVT ND, nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng
  • Trung tướng Nguyễn Quốc Thước – Nguyên Ủy viên BCHTW Đảng, nguyên Tư lệnh Quân khu 4, nguyên Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội CCB Việt Nam
  • Trung tướng Nguyễn Trung Thu – AHLLVTND, Phó Tổng Tham mưu trưởng QDNDVN, Nguyên Tư lệnh Quân khu 5
  • Đồng chí Đỗ Quý Doãn - Thứ trưởng Bộ Thông tin & Truyền thông
  • Trung tướng Triệu Xuân Hòa – AH LLVT ND, Phó Trưởng ban chỉ đạo Tây Nguyên, nguyên Tư lệnh Quân khu 7
  • Phó Đô đốc Nguyễn Văn Tình – AH LLVT ND, Nguyên UVBCHTW Đảng, nguyên Chính ủy Quân Chủng Hải Quân
  • Thiếu tướng Huỳnh Đắc Hương – Trưởng BLL CCB Quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam tại Lào, nguyên Chính ủy kiêm Tư lệnh quân tình nguyện Việt Nam tại Lào, Trưởng BLL của 15 BLL các nhà tù cách mạng Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ – TB – XH
“Phóng viên chiến trường chỉ được quyền đứng thẳng trên chiến hào”

“Phóng viên chiến trường chỉ được quyền đứng thẳng trên chiến hào”

Friday, 20/06/2014, 10:38:00 AM
Có lẽ vì “hữu duyên”, nên ở tận mảnh đất Nam Trung Bộ xa xôi, tôi may mắn được nghe nhiều câu chuyện cảm động về tinh thần chiến đấu quả cảm, anh dũng hy sinh khi chiến đấu và tác nghiệp của thế hệ phóng viên Báo Quân đội nhân dân (QĐND) thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Đó cũng là câu chuyện chan chứa tình cảm giữa Đại tá Trần Văn Thà-nguyên mẫu nhân vật chính trong vở kịch “Đại đội trưởng của tôi” của tác giả Đào Hồng Cẩm với hai liệt sĩ-hai nhà báo quân đội: Lê Đình Dư và Nguyễn Ngọc Nhu.

Tháng 6-2013, tôi đến số nhà 62, đường Phù Đổng, phường Phước Tiến (TP Nha Trang, Khánh Hòa) để tìm hiểu, viết về cuộc đời của Đại tá Trần Văn Thà. Thoạt đầu, chủ nhà khá e dè, nhưng khi biết tôi là đồng nghiệp-đồng đội (hậu duệ) của những người bạn một thời chiến đấu cùng ông, thì mạch ký ức của ông như ùa về, tuôn chảy.

Ông bắt đầu câu chuyện bằng những giọt nước mắt và chỉ tập trung kể về hai nhà báo quân đội, nên quên luôn đề xuất của tôi là được nghe kể về cuộc đời ông. Ông “đưa” tôi quay về thời kỳ chiến tranh ác liệt năm 1968. Khi đó, ông là Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 47 (Trung đoàn 270, Quân khu 4), thực hiện nhiệm vụ chỉ huy đơn vị chiến đấu quyết tử, chặn đứng sự tiếp tế của Mỹ, ngụy bằng đường sông từ Cửa Việt (Quảng Trị) lên Đông Hà, Tà Cơn, Khe Sanh; phối hợp cùng địa phương đánh chiếm, giữ vững đoạn sông từ chợ Hôm đến ngã ba sông Bồ Điền...

Đại tá Trần Văn Thà cùng vợ xem lại kỷ vật thời chiến đấu ở Cửa Việt, Quảng Trị. Ảnh do nhân vật cung cấp

Ở tuổi 85, ông vẫn nhớ như in từng chi tiết của trận đánh diễn ra ngày 20 và 21-1-1968. Trong trận này, Tiểu đoàn 47 đã tiêu diệt 2 máy bay, 6 xe tăng, 5 tàu hộ tống, hơn 300 tên ngụy và 25 tên Mỹ. Tuy vậy, đơn vị cũng có 33 cán bộ, chiến sĩ hy sinh (trong đó có 2 phóng viên Báo QĐND là Lê Đình Dư, Nguyễn Ngọc Nhu) và 71 người bị thương. Sau trận đánh, Đảng ủy Tiểu đoàn 47 họp bàn, quyết định có nên tiếp tục ở lại chiến đấu hay phải rút lui. Nhiều ý kiến cho rằng: Nếu ở lại chiến đấu thì phiên hiệu đơn vị sẽ không còn. Cuối cùng, Đảng ủy Tiểu đoàn 47 quyết định rút lui.

Quá trình hành quân rời trận địa, tâm trạng ông Thà rất bất an. Nhấc bước chân mệt mỏi, ông chợt nhớ lại lời của nhà báo Lê Đình Dư nói với ông lúc ở trận địa. Đó là khi bom đạn nổ rầm trời, ông yêu cầu Lê Đình Dư vào hầm trú ẩn, nhưng phóng viên này bình tĩnh đáp: “Lính bộ binh có thể nằm, quỳ, đứng bắn, còn phóng viên chiến trường chỉ được quyền đứng thẳng trên chiến hào để ghi lại tội ác của quân thù và chiến công của bộ đội ta. Anh ở đâu, tôi sẽ ở đó”.

Bấy giờ, lòng ông Thà như xát muối: Lê Đình Dư đã vĩnh viễn nằm lại chiến trường, còn những người còn sống thì phải rút chạy; người phóng viên đã đứng thẳng trên chiến hào để chiến đấu và tác nghiệp, trong khi những chiến sĩ được giao nhiệm vụ quyết tử lại sợ mất phiên hiệu đơn vị! Nghĩ đến đó, ông Thà bất chợt hét lớn: “Các anh cứ rút ra đi, còn một mình tôi vẫn ở lại chiến đấu!”. Rồi ông chạy nhanh lên trước hàng quân: “Anh em Tiểu đoàn 47 dừng lại. Thưa anh em! Tôi là Trần Văn Thà, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 47, tôi xin lỗi anh em, biểu quyết rút lui là một sai lầm, cho phép tôi thay mặt Đảng ủy và Ban chỉ huy Tiểu đoàn xin lỗi và tạ tội với anh em… Nhiệm vụ của tiểu đoàn ta chưa hoàn thành, ta không có quyền rút khỏi trận địa. Giờ này tôi không ra lệnh mà kêu gọi anh em: Ai dám hy sinh bên sông Cửa Việt để hoàn thành nhiệm vụ thì ở lại với tôi”. Sau đó, ông Thà vác khẩu AK đi trước về hướng trận địa. Toàn tiểu đoàn còn lại hơn 100 cán bộ, chiến sĩ không hề nao núng bước theo.

Ngày hôm sau (22-1), Tiểu đoàn 47 nổ súng bắn cháy 1 tàu vận tải. Những ngày tiếp theo, đơn vị được bổ sung quân số, vũ khí, tiếp tục trụ lại trên địa bàn Cửa Việt - sông Hiếu không phải 10 ngày như dự kiến ban đầu, mà kéo dài tới 108 ngày.

Sau này, diễn biến trận chiến đấu ngày 21-1-1968 của Tiểu đoàn 47 được nhà viết kịch Đào Hồng Cẩm đưa vào vở kịch: “Đại đội trưởng của tôi” gây xúc động triệu triệu khán giả.

“Tôi quyết định trở lại chiến đấu một phần là vì trách nhiệm của người chỉ huy, nhưng phần khác là vì anh Dư đã thổi vào lòng tôi chí khí và lòng quyết tâm. Xin cảm ơn anh-người đồng đội đã ở bên tôi ngay cả khi anh đã ngã xuống!”-Ông Thà xúc động kể lại tâm trạng trước lúc đưa ra quyết định ở lại Cửa Việt tiếp tục chiến đấu.

Sau giải phóng, đã mấy lần ông Thà cất công đến Tòa soạn Báo QĐND ở Hà Nội. Ông tâm huyết kể về người bạn chiến đấu và mong muốn các cấp truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho phóng viên Lê Đình Dư. Bởi theo ông, đồng chí Dư là phóng viên mặt trận tiêu biểu của quân đội ta lúc bấy giờ. Với khẩu AK sau lưng, máy ảnh trước ngực, bất kể ở đâu, khi nào, cả những nơi ác liệt nhất, đồng chí Dư đều đi cùng người chỉ huy trên hướng chủ yếu… “Tôi hoạt động nhiều, rất vất vả, nguy hiểm cận kề nên có lúc động viên anh ấy nghỉ ngơi, nhưng anh ấy dứt khoát không chịu. Lúc nào tôi và anh Dư cũng như hình với bóng. Tôi chiến đấu là anh ấy cũng chiến đấu mà không một chút run sợ, chùn bước!”-Ông Thà nói với tôi bằng ánh mắt ngấn đỏ.

Nhớ về những phóng viên quân đội đã ngã xuống, ông Thà luôn đau đáu nỗi niềm phải đi tìm bằng được hài cốt của các anh. Từ năm 1994, khi đang lâm bệnh nặng, ông vẫn dốc hết sức lực và chi những đồng lương hưu ít ỏi để đi tìm đồng đội. Với những nỗ lực không biết mệt mỏi, tháng 6-1999, ông tìm được mộ liệt sĩ Lê Đình Dư và cùng gia đình liệt sĩ lập bia thờ trong nghĩa trang Dốc Miếu (Gio Linh, Quảng Trị). Còn liệt sĩ-nhà báo Nguyễn Ngọc Nhu thì mãi đến năm 2005, ông mới tìm được mộ. Tháng 7-2007, ông cùng đại diện Báo QĐND và gia đình liệt sĩ vào Nghĩa trang Gio Thành (Gio Linh) gắn tấm bia cho người đồng đội. Lúc ấy, ông mới yên tâm về nằm điều trị bệnh tim tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Khánh Hòa.

Có một điều khiến chúng tôi hết sức cảm động là từ khi quen biết ông, cứ đến ngày hy sinh của hai liệt sĩ Lê Đình Dư và Nguyễn Ngọc Nhu, ông lại điện thoại nhắc tôi, để dù đang ở đâu, đang làm gì cũng cúi đầu mặc niệm tưởng nhớ. Thi thoảng, ông lại hỏi tôi về việc đồng chí Lê Đình Dư đã được truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân chưa. Mỗi lần như vậy, tôi đều phải cố gắng kìm nén cảm xúc và trả lời ông rằng, đơn vị đang rất tích cực hoàn thành thủ tục, đề nghị truy tặng danh hiệu cao quý này cho phóng viên Lê Đình Dư.

Trước Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam năm 2014, ông Thà lại gọi điện cho tôi. Sau cuộc trò chuyện, cảm xúc trong tôi như tuôn chảy. Và tôi thức trắng đêm hoàn thành bài viết này, để tưởng nhớ về những người đồng đội thế hệ cha anh đã ngã xuống, để gửi đến Đại tá Trần Văn Thà sự tôn kính lớn lao!

Bài và ảnh: NGUYẾN TẤN TUÂN

  • Adv01
Bạn có biết?
nghĩa tình đồng đội

TRUNG TÂM HỖ TRỢ NHÂN ĐẠO

ĐC: Số 40 Tổ 3 P. Giang Biên, Long Biên, HN

Điện thoại(84-4) 666 23248 

mail:dungnv@nghiatinhdongdoi.vn

Giám đốc:

Nhạc sỹ Trường Sơn Đào Hữu Thi

--------------------------

QUỸ NGHĨA TÌNH ĐỒNG ĐỘI 

Giám đốc: Nguyễn Văn Dũng

-------------------------

Số TK: 0020135553248 

Tại Sở Giao dịch 

Ngân hàng TMCP Quân đội

Thường trực: 098 555 3248

Danh sách ủng hộ quỹ
  • (25/07/2014)  Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn

    722 Điện Biên Phủ, Phường 22, Q. Bình Thạnh, TP. HCM

    Hỗ trợ Xuất bản Công trình Ký ức người lính 2014

    200.000.000 vnđ (Hai trăm triệu đồng chẵn)

  • (05/08/2014)  Đồng chí Đặng Thanh Hải

    Xóm Chùa, Đoan Bái, Hiệp Hòa, Bắc Giang

    Ủng hộ 3.000.000đ (ba triệu đồng)

  • (25/07/2014)  Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Bình Dương

    Hỗ trợ 5.000.000đ (Năm triệu đồng)

  • (18/02/2012)  CCB Hoàng Văn Tuyên

    Tổ 1, Quang Trung, TP. Phủ Lý, tỉnh Hà Nam

    Điện thoại: 

    Đã ủng hộ Chương trình Xuân ấm tình Đồng đội

  • (25/01/2014)  CCB Trần Văn Hóa

    Thị trấn Quán Lào - huyện Yên Định - tỉnh Thanh Hóa

    Số điện thoại: 

    Đã ủng hộ 03 triệu đồng

    (về TK ngân hàng Maritimebank)

  • (04/01/2014)  CCB Nguyễn Thế Văn

    Thôn Nam Hải, xã Hải Bình, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hóa

    Điện thoại: 0902191248

    Đã ủng hộ số tiền 05 triệu đồng 

    (về tài khoản Ngân hàng Quân đội)

  • (26/02/2012)  CCB Nguyễn Thanh Bình

    Phường Cộng Hòa, Thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh

    Điện thoại (đang cập nhật)

    Đã ủng hộ 05 triệu đồng

    (về tài khoản Chương trình "Xuân ấm tình đồng đội")

Doanh nhân
Ngày 15-5, tại Hà Nội, Hội truyền thống Trường Sơn-Đường Hồ Chí Minh ...
  • Liên kết website
    Mạng xã hội